|
رانندگان كاميون هايى كه بين اربيل و ساير مناطق كردنشين شمال عراق رفت و آمد مى كنند مى گويند كه آنها هيچ نگرانى خاصى درباره وجود كمينگاه بر سر راه عبورى خويش ندارند؛ مغازه داران كرد در اين ناحيه از حل شدن موضوع امنيت خبر مى دهند و اهالى منطقه با تكان دادن سر كه حاكى از جواب منفى آنها است به سئوالات طرح شده پيرامون موضوعاتى از قبيل خشونت و آدم ربايى پاسخ مى دهند. «عبدالوحيد حسن» يكى از اكراد ساكن اربيل در داخل مغازه اش كه انباشته از لوازم خانگى از قبيل يخچال، تلويزيون و دستگاه هاى تهويه مطبوع از مارك هاى تجارى معروف است در توصيف امنيت حاكم بر منطقه مى گويد: «ما هفت سال است كه شب ها پشت درهاى مان را نيانداخته ايم.»در حالى كه شهرهايى همچون بغداد و فلوجه از دست ناآرامى و آشوب به تنگ آمده اند، ساكنين اين شهر خاكى و بى پيرايه كه منازل و محله هاى آن به صورت نامنظم در سطح نسبتاً وسيعى پراكنده شده اند گويى به عراق ديگرى تعلق دارند: منطقه اى كه ظاهراً هيچ اسمى از آن در لابه لاى عناوين و مطالب روزنامه ها به چشم نمى خورد و اوضاع آن قدرى به اوضاع عادى يك شهر آرام شبيه تر است. شمالى ترين منطقه عراق كه بيشتر جمعيت آن را كردها تشكيل مى دهند، هلال باريكى از صلح را در سراسر حاشيه مرزى فوقانى اين كشور تشكيل مى دهد كه از «دهوك» تا «اربيل» و «سليمانيه» گسترده شده است: شهرهايى كه طى يكى دو سال اخير به واسطه در امان ماندن از حملات متداول در نقاط ديگر عراق از شهرت كمترى در خارج از مرزهاى اين كشور برخوردارند.يك فرمانرواى شمالى از رونق «توريسم» در منطقه صحبت مى كند: ايده اى ظاهراً عجيب در كشورى كه بيشتر مناطق آن در آتش خشم و كين مى سوزد، اما ابزار امنيتى پايدارى كه كردها احساس مى كنند به آن دسترسى پيدا كرده اند. «برزان دزايى» وزير امور شهردارى ها در حكومت منطقه اى كردها در شمال عراق كه تلاش فراوانى را به منظور جمع آورى سرمايه لازم براى افتتاح و تكميل پروژه هاى آب و فاضلاب به خرج مى دهد در اين باره مى گويد: «شايد براى بسيارى از افراد باور اين حقيقت كه ناحيه امنى در عراق وجود دارد خيلى مشكل باشد.» وى در ادامه مى افزايد: «ما نياز داريم كه مردم عراق را متقاعد سازيم كه همه عراق فلوجه نيست، بلكه مناطق امنى همچون كردستان نيز وجود دارند.»
كردستان عراق حدود ۳۶ هزار كيلومتر مربع يا تقريباً ۱۴ هزار مايل مربع مساحت دارد و به اين لحاظ قدرى كوچك تر از كشور اروپايى سوئيس است، ضمن آنكه حدود ۵/۳ ميليون از ۲۵ ميليون نفر جمعيت عراق را در خود جاى داده است. امروزه، كردستان عراق كورسويى از نور اميد را در دل ساكنان بقيه مناطق اين كشور فراهم مى سازد: والدين كرد به همراه فرزندان شان ساعت ها پس از تاريك شدن هوا در رستوران ها و مغازه ها اطراق مى كنند، كارگران خارجى بدون مجهز ساختن خود به سلاح در خيابان ها قدم مى زنند، و نيروهاى پليس و بيشتر سربازها از كلاه هاى غير تابلو براى شناساندن خويش استفاده مى كنند.اگرچه شايد آرامش حاكم كنونى بر كردستان براى «جورج دبليو بوش» رئيس جمهور آمريكا وسوسه كننده باشد كه اين ناحيه از عراق را به عنوان الگويى از آنچه وى در عراق انتظار تحقق آن را داشته است تبليغ و ترويج كند، اما آرامش نسبى حاكم بر اين منطقه هرگز نتيجه تهاجم نظامى مارس ۲۰۰۳ به رهبرى ايالات متحده آمريكا نيست. كردستان عراق از زمان پايان جنگ اول خليج [فارس] در سال ۱۹۹۱ خودمختار بوده است، بنابراين زمان بسيار بيشترى براى تثبيت اوضاع در اين منطقه و بازسازى ويرانى هاى گسترده آن وجود داشته است. بخش عمده اى از اين ناحيه به واسطه قرار گرفتن در حوزه پرواز ممنوع پس از آن جنگ به وسيله هواپيماهاى آمريكايى و انگليسى پاسدارى مى شد و به همين لحاظ تا حد زيادى از شر فزون خواهى هاى «صدام حسين» ديكتاتور سابق عراق در امان ماند.طى ساليان متمادى، كردهايى كه چند دهه پيش از چنگ «صدام» گريخته بودند در حال بازگشت به كردستان بوده اند تا پست هايى را در حكومت منطقه اى، بخش خصوصى و دانشگاه هاى سرزمين اجدادى خويش در اختيار بگيرند. «دزايى» كه در ۱۹۷۴ عراق را ترك گفت تا در بريتانيا به تحصيل بپردازد و سپس راهى عربستان سعودى و ساير ممالك حوزه خليج [فارس] شد تا به عنوان يك مهندس راه و ساختمان به فعاليت مشغول شود، سه ماه قبل به وطن اش بازگشت تا پست حكومتى خود را تحويل بگيرد. او نيز مانند بسيارى ديگر از افرادى كه بازگشته اند در حال ساختن خانه اى براى سكونت خويش بوده و بدين ترتيب در رشد ناگهانى ساخت و ساز در كردستان عراق دخيل است. «دزايى» در اين باره مى گويد: «من ۳۰ سال از اينجا دور بوده ام و وقت آن فرا رسيده بود كه برگردم و كارى براى مردم كشورم انجام دهم.»كردستان عراق البته هميشه در صلح و آرامش به سر نبرده است. در فوريه ،۲۰۰۴ دو حمله انتحارى همزمان در دفاتر احزاب سياسى كرد در اربيل به كشته شدن بيش از ۶۵ نفر انجاميد. با اين حال، از آن زمان تاكنون، حمله مشابه ديگرى در منطقه گزارش نشده است كه اين تضاد آشكار با ده ها مورد حمله اى دارد كه هر روزه در عراق عليه نيروهاى نظامى و اتباع غير نظامى آمريكايى در بخش هاى مركزى و جنوبى اين كشور انجام مى شود. «عزيز ويسى» فرمانده نيروهاى ويژه ارتش كردستان در شمال غربى عراق ثبات نسبى حاكم بر منطقه را به اين دو واقعيت آشكار نسبت مى دهد كه اكراد حكومت منطقه اى شان را به رسميت مى شناسند و احساس مى كنند كه خود نيز سهمى هر چند ناچيز در برقرارى آرامش دارند. «ويسى» در دفتر كارش در يكى از مناطق كوهستانى اطراف «دهوك» مى گويد: «اگر شما با اجبار و تحميل و زور بر يك كشور حكمرانى كنيد، هيچ چاره اى نخواهيد داشت جز اينكه مملكت خويش را با استحكامات نظامى فراوان به محاصره درآوريد.» وى در ادامه مى افزايد: «اما اگر مردم طرف شما باشند، آنها خود به استحكامات نظامى شما تبديل خواهند شد.»
|
